Messerschmitt Bf 109E

Historia jednego z najsłynniejszych wariantów Bf 109, noszącego oznaczenie E "Emil" rozpoczęła się wraz z zainstalowaniem w prototypie Bf 109V13 silnika Daimler-Benz DB 600A. Silnik ten zmodyfikowano w tym egzemplarzu poprzez powiększenie stopnia sprężania, zainstalowanie dwustopniowej sprężarki oraz układu dodatkowego zasilania w tlen typu MG1, co umożliwiło uzyskanie mocy startowej 1231kW(1674KM). Maszyna otrzymała także zmodyfikowany aerodynamicznie wiatrochron. W dniu 11 listopada 1937 roku Flugkapitan Herman Wurster uzyskał na tym samolocie rekordową prędkość 611km/h na dystansie 3x2km, który został zarejestrowany przez FAI jako nowy rekord świata. Zainstalowanie nowego silnika wiązało się ze zmianą kształtu przedniej części kadłuba, powiększony został zbiornik paliwa (do pojemności 400dm3), a wlew paliwa umieszczono na grzbiecie kadłuba za kabiną. Pierwszym był wariantem seryjnym Bf 109E-1 z silnikiem DB 601A-1, który umożliwiał osiągnięcie prędkości maksymalnej 500km/h na wysokości 0m, 540km/h na wysokości 3000m, a 570km/h na wysokości 5000m. Pułap praktyczny wynosił 11000m, a czas wznoszenia na wysokość 5000m wynosił 4,9min. Uzbrojenie wariantu E-1 składało się podobnie jak w wersji C i D z czterech karabinów maszynowych MG17 kalibru 7,96mm. Kadłubowe karabiny maszynowe miały zapas amunicji po 1000 naboi na lufę, a skrzydłowe wyposażono w 500 naboi na karabin. Następnym wariantem seryjnym był Bf-109E3 z silnikiem DB 601Aa o mocy startowej 876kW (1175KM). skrzydłowe karabiny zastąpione zostały działkami MG FF lub MG FF/M kalibru 20mm. Dzięki nowemu uzbrojeniu jedna sekundowa seria Bf 109E-3 wyniosła 2,2kg. Samoloty Bf-109E3 produkowane były na licencji przez Wiener-Neustadter-Flugzeugwerke WNF w Wiedniu, Erla Maschinenwerke Leipzig i Gerhard Fiesler Werke w Kassel. Te dwa ostatnie zakłady wyprodukowały w 1939 roku 1393 egzemplarze Bf-109E, podczas gdy macierzyste zakłady Messerschmitta w Regensburgu wyprodukowały tylko 147. 
Latem 1939 roku wyprodukowano także kilka samolotów Bf-109E2 z dodatkowym działkiem MG FF/M strzelającym poprze z wał śmigła (zapas naboi wynosił 20 sztuk). Okazało się jednak, że podczas strzelania drgania przenoszone są na silnik. 
Doświadczenia z walk powietrznych przeprowadzonych w pierwszym okresie II Wojny Światowej, spowodowały konieczność wprowadzenia kilku modyfikacji w samolotach Bf-109E. Zasadniczą sprawą było zapewnienie lepszej ochrony pilotowi poprze z montowanie foteli wykonanych z 8mm blachy stalowej oraz osłon z tego samego materiału umieszczonych od tyłu na odchylonej osłonie kabiny. Wariant tak zmodyfikowany otrzymał oznaczenia Bf 109E4. Wersja rozpoznawcza tego wariantu otrzymała oznaczenie Bf 109E-5 (miała ona wymontowane skrzydłowe działka oraz zamontowaną w kadłubie kamerę Rb. 21/18. Produkowano także płatowce Bf-109E4/N i Bf-109E5/N, które były wyposażone w silnik z doładowaniem i większym stopniem sprężania. Wariantem rozpoznawczym samolotu Bf-109E4/N był Bf-109E7 (otrzymał on nowy, pełny kołpak śmigła oraz pod kadłubowy węzeł do podczepiania dodatkowego zbiornika paliwa o pojemności 300dm3). Wariant Bf 109E7/Z posiadał instalacje GM1 wstrzykującą podtlenek azotu (gaz rozweselający :-)) do sprężarki, co zwiększało moc silnika na wysokościach powyżej 5000m. Ostatnim samolotem wersji E był BF 109E9, czyli rozpoznawcza wersja samolotu Bf-109E7 z kadłubową kamerą Rb. 50/30. W związku z koniecznością prowadzenia działań wojennych w Afryce produkowano także tropikalne odmiany samolotów Bf 109E-4, E4/N, E5, i E7, czyli E4/Trop, E4N/Trop, E5/Trop i E7/Trop. Otrzymały one dodatkowe filtry przeciwpyłowe oraz sprzęt umożliwiający przeżycie po przymusowym lądowaniu na pustyni (woda, żywność, sztucer).

Dane taktyczno-techniczne Messerschmitt Bf 109E-3:

• TYP - Jednomiejscowy samolot myśliwski.

• Naęd - jeden silnik 12-sto cylindrowy, rzędowy, chłodzony cieczą typu Daimler-Benz DB-601Aa o mocy startowej 876kW (1175KM), a mocy max 735 kW (1000KM) na wysokości 3700m 

• Prędkość max - na wysokości 0m - 467km/h, na wysokości 1000m 494km/h, na wysokości 4400m - 560km/h

• Prędkość przelotowa na wysokości 4000m - 483km/h

• Czas wznoszenia - na 3000m - 3min 36sek, na wysokość 6000 metrów 7min 45sek

• Pułap praktyczny - 10500m

• Zasięg - 660km

• Masa własna - 2060kg

• Masa startowa - 2610kg

• Rozpiętość - 9,90m

• Długość - 8,76m

• Wysokość 2,45m

• Uzbrojenie -  dwa karabiny maszynowe MG17 kalibru 7,92mm z zapasem amunicji po 100 naboi oraz dwa skrzydłowe działka MG FF kalibru 20mm z zapasem amunicji po 60 naboi na lufę

Marcin Kononiuk©

do góry