Rheinmetall-Borsig Rheintochter R III

Prace nad rozwojową wersją kierowanego pocisku ziemia-powietrze Rheintochter R I rozpoczęto w maju 1944, gdy stało się jasne, że R I ma pułap znacznie mniejszy od wymaganego 10-12 km. Przy podobnym ogólnym układzie aerodynamicznym R III posiadać miał w docelowej wersji R IIIf (spotyka się też oznaczenie R-3F) zapewniający lepsze osiągi, opracowany przez dr Konrada, silnik rakietowy drugiego stopnia na ciekły materiał pędny, ponieważ jednak jednostka ta nie była jeszcze gotowa, pierwsze testy aerodynamiczne przeprowadzono z alternatywną, uproszczoną wersją Rheintochter R IIIp (R-3P) z drugim stopniem napędzanym silnikiem na stały materiał pędny. Do grudnia 1944 odpalono w Łebie sześć niekierowanych prototypów pocisków R III, prawdopodobnie wyłącznie w wersji R IIIp, po czym program został zakończony decyzją SS-Gruppenführera Hansa Kammlera 6 lutego 1945 ze względu na niekonkurencyjność wobec innych pocisków ziemia-powietrze. Żaden pocisk Rheintochter R III nie został użyty bojowo. W planowanych na 20 lutego 1945 próbach porównawczych pocisków przeciwlotniczych w Peenemünde wziąść miało udział 15 sztuk R III, jednak operacja wiślano-odrzańska RKKA spowodowała, że 17 lutego rozpoczęto ewakuację ośrodka zakończoną w początku marca.
Rheintochter R III był kierowanym dwustopniowym pociskiem rakietowym do zwalczania celów na średnich wysokościach. Pierwszy stopień pocisku różnił się zasadniczo od wersji R I, stanowiły go dwa zamocowane po bokach środkowej części kadłuba odrzucane silniki startowe na stały materiał pędny (po 150 kg balistytu nitroglikolowego każdy), o łącznym ciągu 65 750 kg przez 0,9 s, wyposażone w wychylane hamulce aerodynamiczne zapewniające im po zużyciu bezpieczne opuszczenie pierwszego stopnia.
Drugi stopień pocisku R IIIp zachowywał ogólny układ wersji R I, cygarowaty kadłub mieścił w przedniej części układy łączności i kierowania, dalej silnik rakietowy na stały materiał pędny i na końcu kadłuba głowicę bojową o masie 160 kg. W wersji R IIIf w środkowej części kadłuba znajdowały się zbiorniki ciekłych materiałów pędnych, a ze względu na zamontowanie w tylnej części kadłuba pojedynczej komory spalania silnika rakietowego, głowica bojowa została przesunięta do przodu, pomiędzy zbiorniki paliwa. W przedniej części kadłuba, analogicznie jak w R I, znajdowało się krzyżowe usterzenie płytowe w układzie kaczki poruszane przez serwomechanizmy. Cztery skośne skrzydła o dużym wydłużeniu pozbawione były powierzchni sterowych i odchylone były od poziomu po 45 stopni - w wersji R IIIp znajdowały się w tyle kadłuba, w R IIIf umieszczone były w jego środkowej części.
Napęd drugiego stopnia pocisku R IIIf stanowił silnik Konrad na ciekłe hipergoliczne materiały pędne, 88 kg paliwa R-Stoff Tonka 250 (50% Rohxylidyn F (ksylidyna) i 50% trójetyloaminy) lub Visol (85% eteru winyloizobutylowego lub winyloetylowego i 15 % aniliny jako katalizator) i 335 kg utleniacza S-Stoff Salbeik (96% kwasu azotowego i 4% chlorku żelaza), o ciągu 2170 kg przez 5 s spadającym do 1700 kg na 38 s. Materiały pędne dostarczane były za pomocą sprężonego do 250 at powietrza wtłaczanego poprzez zmniejszające ciśnienie do 20 at reduktory do zbiorników, zaś umieszczona w ogonowej części kadłuba komora spalania o długości 45 cm chłodzona była regeneratywnie.
Drugi stopień pocisku R IIIp mieścił silnik rakietowy na stały materiał pędny (450 kg balistytu nitroglikolowego), a więc znacznie powiększony w stosunku do użytego w wersji R I, o czasie pracy 40 s (co dałoby teoretycznie ciąg rzędu 2100 kg), posiadający cztery skierowane ukośnie na zewnątrz dysze, umieszczone na obwodzie kadłuba u nasady skrzydeł. Ze względu na trudności technologiczne w uzyskaniu tak dużego jednorodnego ziarna prochowego (średnica ok. 500 mm) rozważano m.in. zastosowanie odlewanego trotylu zamiast zwykle stosowanego prasowanego balistytu, ostatecznie zdecydowano się na ładunek prochowy łączony z mniejszych segmentów. Silnik ten przeszedł do końca wojny jedynie próby na hamowni, możliwe więc, że oblatane R IIIp posiadały działające tylko silniki pierwszego stopnia.
Układ naprowadzania i kierowania pocisku R III nie był jeszcze ostatecznie wybrany, choć szereg z nich, m.in. radarowy system śledzenia Rheinland z kierowaniem komendowym, był pod tym kątem testowany na wersji R I. Głowica bojowa miała być detonowana za pomocą zapalnika zbliżeniowego, lub na sygnał radiowy z ziemi.

• długość całkowita 5000 [4750?] mm, 
• średnica kadłuba 550 mm, 
• rozpiętość skrzydeł 2928-3000 mm, 
• masa całkowita 1555 [1500?] kg, 
• masa własna 2. stopnia 685 [537?] kg, 
• masa paliwa 1. stopnia 300 kg, 
• masa paliwa 2. stopnia 423 kg, 
• masa materiału wybuchowego 100 kg, 
• ciąg maksymalny 65750/2170 kg, 
• prędkość maksymalna 1075-1480 km/h, 
• pułap maksymalny 14 700 m, 
• zasięg 18-20 km.

Grzegorz Płoński©

do góry